
 




|
O INHALACJACH
............................................................................................................................................................................................
Kilka
słów o aerozoloterapii
Terapia inhalacyjna stanowi
najstarszą metodę aplikacji leków. Największy rozwój tej dziedziny
nastąpił pół wieku temu, kiedy to powstały nowe aparaty do
rozpraszania aerozoli leczniczych. Aerozoloterapia stanowi dogodny i
szybko działający sposób transportu środków leczniczych do ustroju w
dowolny, zamierzony przez lekarza rejon dróg oddechowych. Leki stosowane
metodami inhalacyjnymi działają przede wszystkim miejscowo, choć mogą
również wchłaniać się do krwioobiegu poprzez śluzówki dróg oddechowych.
Zastosowanie aerozoloterapii w lecznictwie pediatrycznym wydatnie ogranicza
częstotliwość występowania infekcji. W ostatnich latach notuje się
wyraźny wzrost występowania chorób układu oddechowego i z tych względów
dąży się do wypracowania nowych systemów profilaktyki oraz bardziej
efektywnych metod leczenia. Dlatego właśnie we
współczesnym, kompleksowym leczeniu tych, tak ważnych społecznie i często
występujących chorób, aerozoloterapia i rehabilitacja zajmują poczesne
miejsce. Anatomiczno-fizjologiczne odrębności układu oddechowego u dzieci
powodują zwiększoną skłonność do skurczu oskrzeli. Wszystkie te
patologiczne stany dróg oddechowych, występujące w
przebiegu przewlekłych lub nawracających chorób układu oddechowego (nie tylko u dzieci), nadają
się doskonale do leczenia miejscowego za pomocą różnych metod nowoczesnej
aerozoloterapii. Terapia wziewna może być stosowana w poszczególnych
stanach patologicznych zarówno jako metoda profilaktyczna, jak i
lecznicza. Stosowane w niej aktywne farmakologicznie środki (działające
przede wszystkim objawowo) to najczęściej leki upłynniające zalegającą
wydzielinę oskrzelową, leki o działaniu przeciwzapalnym, leki rozkurczowe
oraz leki przyspieszające transport
śluzowo-rzęskowy.
Wskazania do aerozoloterapii w chorobach
oskrzeli i płuc:
- przewlekłe i nawracające zapalenia oskrzeli;
- rozstrzenia oskrzeli;
- mukowiscidoza - postać płucna;
- astma oskrzelowa;
- stany po zapaleniach płuc - szczególnie po przewlekłych lub ze
skłonnością do nawrotów;
- zakażenia grzybicze układu oddechowego;
- stany przed i po zabiegach chirurgicznych w obrębie dróg
oddechowych.
Wskazania do aerozoloterapii w
chorobach górnych dróg oddechowych:
- przewlekły nieżyt nosa i gardła: zanikowy, naczynioruchowy oraz
przerostowy (w fazie początkowej);
- przewlekłe, nieswoiste stany zapalne nosa, gardła i krtani z
obecnością wydzieliny;
- alergiczny nieżyt nosa;
- nawracające i przewlekłe stany zapalne zatok przynosowych;
- przewlekły nieżyt krtani: zanikowy, przerostowy oraz stany
wyczerpania głosowego;
- grzybice jamy ustnej, gardła i krtani;
- stany pooperacyjne, np. po resekcji przegrody nosa, usunięciu
polipów, zabiegach w obrębie nosa i zatok obocznych.
Aparatura do leczenia inhalacyjnego
Metody rozpraszania oraz typy inhalatorów
nie zmieniły się od lat, jednak konstrukcja aparatów i nebulizatorów została
znacznie udoskonalona, co w dużym stopniu rozszerzyło możliwości ich zastosowania
nie tylko w lecznictwie
szpitalnym czy sanatoryjnym, lecz również - a może przede wszystkim - w
lecznictwie ambulatoryjnym i domowym. Nowe, sprawne i o niewielkich
gabarytach aparaty inhalacyjne, o uniwersalnej niekiedy możliwości
zasilania, pozwalają obecnie na stosowanie inhalacji w domu i poza domem chorego, a
nawet w czasie podróży samochodem.
W praktyce inhalacyjnej stosuje się
zazwyczaj 2 podstawowe metody rozpraszania:
-
ultradźwiękowe,
- pneumatyczne.
Rozpraszanie
ultradźwiękowe jest typem rozpraszania często
stosowanym w praktyce, wytwarza bowiem cząstki o stosunkowo małych
wymiarach, penetrujące przede wszystkim oskrzela i oskrzeliki. Aerozol
produkowany tą metodą odznacza się również dużą trwałością i gęstością, co
pozwala na skrócenie czasu zabiegu w stosunku do innych metod
inhalacyjnych. W Polsce najczęściej używa się aparatów typu: THOMEX MB,
DE VILBISS, HEYER, a ostatnio TAJFUN.
Rozpraszanie
pneumatyczne jest najstarszą metodą inhalacyjną, w której w
ostatnim okresie nastąpił znaczny postęp konstrukcyjny. Dotychczasowe,
klasyczne nebulizatory tego typu wytwarzały aerozol o stosunkowo szerokim
widmie wielkości cząsteczek, używane więc były przede wszystkim do
leczenia górnej części dróg oddechowych. Obecne, nowe konstrukcje
nebulizatorów zapewniają zakres zbliżony do takiego, jakie wytwarzają
wysokosprawne aparaty ultradźwiękowe. Dzięki temu można je obecnie
zastosować w leczeniu chorób drzewa oskrzelowego, a nawet regionu
pęcherzykowego. Szczególnie nowoczesną konstrukcją odznaczają się
nebulizatory produkowane przez znaną niemiecką firmę PARI, włoską firmę Flaem Nuova
(nebulizatory serii RAPIDFLAEM) i inne. Nebulizatory te wykorzystywane są już
w krajowych aparatach inhalacyjnych, np. MONSUN 1 i MONSUN 2 i innych. Są
również dostępne aparaty importowane, np. CONDOR, ELISIR, NEBULFLAEM firmy Flaem
Nuova, MINITROP firmy HEYER, AEROMASTER firmy ERKA czy modele firmy PARI.
Podstawowe metody rozpraszania uzupełniane są przez 3 dodatkowe techniki inhalacyjne:
- termostatowanie,
- wibracja,
- nadciśnienie.
Termoaerozole posiadają temperaturę 28-37 °C i są wręcz konieczne do
stosowania u niemowląt i małych dzieci oraz u dzieci i dorosłych z chorobami
alergicznymi układu oddechowego i cechami nadreaktywności drzewa
oskrzelowego. W przypadku stosowania u tych pacjentów tzw. zimnego
aerozolu można spodziewać się skurczowej reakcji dróg
oddechowych. Możliwość wytwarzania termoaerozoli posiadają produkowane przez MEDBRYT inhalatory ulradźwiękowe TAJFUN i THOMEX MB.
Wibroaerozole, odróżniające się od aerozoli klasycznych dodatkową ruchliwością cząsteczek,
mają dwie
zasadnicze cechy: zwiększoną zdolność penetracyjną oraz
zwiększoną sedymentację (osadzanie). Dzięki temu docierają one do trudno
dostępnych miejsc, jak np. zatoki przynosowe (gdzie aerozole klasyczne zasadniczo
nie docierają). Jest to szczególnie zalecana, bezpieczna i nieinwazyjna
metoda leczenia zatok. Jednym z aparatów służących do efektywnego leczenia
zatok jest produkowana przez MEDBRYT PRZYSTAWKA PULSACYJNA MPL 1 do
inhalatorów: THOMEX MB; MONSUN 1 i MONSUN 2,
oraz inhalatora AMSA produkcji
francuskiej.
Nadciśnienie - automatyczne podawanie kontrolowanego, chwilowego nadciśnienia w momencie przełykania śliny przez pacjenta
pozwala na skuteczne, bezinwazyjne leczenie stanów chorobowych ucha wewnętrznego.
Tą unikalną możliwość wtłaczania leku w postaci aerozolu do kanałów
słuchowych ucha wewnętrznego (trąbek Eustachiusza) posiada inhalator AMSA.
Opracowano na podstawie: 1. "Kilka słów o
aerozoloterapii", prof. dr hab. Jerzy Alkiewicz, "Dziecko alergiczne",
I/98, Luty/Marzec 1998r. 2. "Podstawy leczenia inhalacyjnego", ", prof.
dr hab. Jerzy Alkiewicz, opracowanie własne, Poznań 1996.
^góra strony
|